Lexia » Specials » Bacterien en de mens
Lexia: Informatie van A tot Z

Bacteriën nader bekeken

Bacteriën nader bekeken Bacteriën kun je niet zien maar je kunt er wel onderzoek naar doen. De microbiologie houdt zich ook hiermee bezig: medisch microbiologisch analisten gaan in het laboratorium op zoek naar de oorzaak van ziekten en kwalen van mensen. Daar zijn speciale technieken en methoden voor nodig, en dat gebeurt in wat alles bij elkaar een boeiend vak genoemd mag worden.

Bacteriën: lange tijd onzichtbaar

Bacteriën zijn er al zolang er leven bestaat op aarde, maar wij mensen weten pas een paar honderd jaar van hun bestaan. En vooral de laatste 150 jaar zijn bepalend geweest voor de ontdekking van en het onderzoek naar bacteriën.

Pioniers bij het onderzoek naar bacteriën

Het was in 1676 dat Antonie van Leeuwenhoek, de Delftse lakenkoopman, experimenteerde met lenzen voor zijn beroep en als eerste bacteriën beschreef. Toch veranderde er toen weinig. Bijna tweehonderd jaar later werd nog gedacht dat bacteriën ontstonden door gisting en rotting, in plaats van andersom.

Pas halverwege de 19e eeuw was het Louis Pasteur die op dit gebied baanbrekend werk heeft verricht. Met hem waren er vanaf die tijd verschillende andere onderzoekers die vele ontdekkingen deden op het gebied van de microbiologie, en dan met name de bacteriologie. Een andere bekende onderzoeker was de medicus Robert Koch. Ook hij leefde in de 19e eeuw en heeft verschillende ontdekkingen gedaan op het gebied van de bacteriologie.

Bacteriën: onmisbaar, schadelijk, dodelijk...

Bacteriën hebben een enorme invloed op ons leven: ze veroorzaken ziekte, zeer en dood. Tegelijkertijd profiteren we van de aanwezigheid van de normale flora die we allemaal hebben, want die beschermt ons tegen schadelijke bacteriën. Als het nodig is proberen we ze te bestrijden en vinden steeds weer nieuwe middelen uit om dat doel te bereiken. Pas halverwege de twintigste eeuw werd het principe van het antibioticum ontdekt, en hieruit is een miljoenen-industrie ontstaan. Telkens weer zijn de bacteriën ons te slim af; ze passen zich aan, waarna door de mens weer nieuwe middelen worden ingezet.

Microbiologie

De microbiologie is een relatief jonge tak van wetenschap die nog steeds nieuwe ontdekkingen doet en waarin nieuwe ontwikkelingen elkaar voortdurend opvolgen. De naam houdt meer in dan alleen onderzoek naar bacteriën. Bacteriën zijn micro-organismen, maar niet alle micro-organismen zijn bacteriën. Onderzoek naar en de wetenschap van bacteriën wordt bacteriologie genoemd en is een onderdeel van de microbiologie.
De vleesetende bacterie en fasciitis necroticans

De vleesetende bacterie en fasciitis necroticans

Na een verwonding kan een ernstige infectie ontstaan met wat in de volksmond de vleesetende bacterie wordt genoemd: fasciitis necroticans. Het gaat dan meestal om een infectie met de groep A streptoko…
Bacteriële infecties door Stafylococcus aureus

Bacteriële infecties door Stafylococcus aureus

Stafylococcus aureus is een bacterie die vaak hoort bij de normale huidflora van mens en dier. Bij verminderde weerstand kan deze bacterie echter problemen geven. Dan kan het gaan om huidinfecties of…
Buikpijn, diarree, overgeven: als een bacterie de oorzaak is

Buikpijn, diarree, overgeven: als een bacterie de oorzaak is

Buikklachten zoals diarree en overgeven kunnen veroorzaakt worden door een bacterie. Vooral Campylobacter en Salmonella zijn verantwoordelijk voor wat wordt genoemd bacteriële gastro-enteritis. Soms z…
Bacteriële infectie: krentenbaard of kinderzeer (Impetigo)

Bacteriële infectie: krentenbaard of kinderzeer (Impetigo)

Impetigo is een oppervlakkige infectie van de huid die vrij onschuldig maar zeer besmettelijk is. Het komt vooral voor bij kinderen; in de lente en de zomer komt deze aandoening vaker voor dan in ande…
Bacteriën nader bekeken: de Gram-kleuring

Bacteriën nader bekeken: de Gram-kleuring

Bacteriën zijn organismen die zo klein zijn dat ze met het blote oog niet kunnen worden waargenomen. Om ze te kunnen bestuderen wordt onder andere gebruik gemaakt van de microscoop. Het is nodig om ba…
Bloedvergiftiging, sepsis: ziektebeeld en behandeling

Bloedvergiftiging, sepsis: ziektebeeld en behandeling

Sepsis is een ernstig ziektebeeld, dat meestal door bacteriën wordt veroorzaakt. Behandeling met antibiotica is noodzakelijk en daarvoor is opname in het ziekenhuis nodig. Wat is sepsis, wat zijn de v…
Ziek door de Clostridium difficile bacterie: informatie

Ziek door de Clostridium difficile bacterie: informatie

Clostridium difficile wordt beschouwd als ziekenhuisbacterie. Deze bacterie kan een infectie veroorzaken, waarbij de ziekteverschijnselen kunnen wisselen van lichte diarree tot een veel gevaarlijker o…
Bacteriën nader bekeken: morfologie onder de microscoop

Bacteriën nader bekeken: morfologie onder de microscoop

Bacteriën zijn te klein om met het blote oog te kunnen zien. Onder de microscoop echter kunnen verschillende kenmerken onderscheiden worden, wat al van oudsher een belangrijke bijdrage levert aan de d…
Helicobacter pylori bacterie: klachten/onderzoek/behandeling

Helicobacter pylori bacterie: klachten/onderzoek/behandeling

Een infectie met de bacterie Helicobacter pylori komt veel voor. Dit hoeft geen klachten te geven, maar als dit wel het geval is moet eerst onderzoek worden gedaan om zeker te weten dat het om Helicob…
De Listeria bacterie: wat je moet weten als je zwanger bent

De Listeria bacterie: wat je moet weten als je zwanger bent

Listeria bacteriën komen gewoon in de omgeving voor. Deze bacterie kan griepachtige verschijnselen veroorzaken bij wie ermee besmet raakt. Soms kunnen mensen er ernstig ziek van worden.Voor zwangere v…
Medisch microbiologisch analist: een beroep voor jou?

Medisch microbiologisch analist: een beroep voor jou?

Regelmatig halen ze het nieuws: de berichten over bijvoorbeeld MRSA, Legionella, ziekte van Lyme, Q-koorts en natuurlijk de Mexicaanse griep. Ze worden veroorzaakt door micro-organismen. Het onderzoek…
Gepubliceerd door Lexia op 16-05-2010, laatst gewijzigd op 19-10-2017. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!