Lexia » Specials » Antibiotica
Lexia: Informatie van A tot Z

Antibiotica: algemene informatie en informatie per groep

Antibiotica: algemene informatie en informatie per groep Antibiotica zijn medicijnen die iedereen wel eens een keer krijgt voorgeschreven. Als het goed is gebeurt dat alleen als het echt nodig is en worden deze middelen op de juiste manier gebruikt. Antibiotica zijn niet meer weg te denken; er zijn vele soorten en de ontwikkeling van nieuwe middelen gaat door. Toenemende resistentie van bacteriën maakt dit ook noodzakelijk.
(foto: cholerabacteriën, zeer sterk vergroot)


Antibiotica: niet meer weg te denken

Voor iedereen die nu leeft en toegang heeft tot goede gezondheidszorg is het bijna niet meer voor te stellen dat mensen tot zo'n zestig jaar geleden aan een simpele bacteriële infectie konden overlijden. Bronchitis en longontsteking als complicatie bij een opgelopen kou, wonden die geïnfecteerd raakten (oorlog!), zelfs een simpele steenpuist waarvan de verwekker in het bloed terechtkwam konden vaak dodelijk zijn.

Penicilline: het wondermiddel van Fleming

Eind jaren twintig van de vorige eeuw kwam daar verandering in toen Fleming bij toeval penicilline ontdekte. Het lukte zijn onderzoekers Florey en Chain in 1945 pas om de stof te isoleren, waarna penicilline vanaf de Tweede Wereldoorlog op grote schaal toegepast ging worden tegen allerlei infecties. Al snel trad ook het verschijnsel resistentie op en werden andere middelen ontwikkeld en toegepast. Deze ontwikkeling van antibiotica heeft sinds die tijd een enorme vlucht genomen.

Antibiotica: vele soorten en werkingsgebieden

Vandaag de dag zijn er heel veel soorten antibiotica en steeds worden er weer nieuwe ontwikkeld door de farmaceutische industrie. De verschillende groepen antibiotica werken elk anders en dat maakt dat ze voor verschillende soorten bacteriën geschikt zijn. Ook worden er combinaties van middelen gegeven, sowieso vaak bij ernstig zieke patiënten. Op intensive care afdelingen van ziekenhuizen krijgen patiënten niet zelden vier of vijf soorten antibiotica tegelijk om de (ziekenhuis)bacteriën de baas te blijven.

Resistentie: een groeiend probleem

Bacteriën worden telkens opnieuw resistent voor de bestaande middelen omdat ze zich aanpassen. Vooral in ziekenhuizen zijn bacteriën die voor bijna alle gangbare middelen ongevoelig zijn letterlijk een groeiend probleem. De zogenaamde BRMO, de Bijzonder Resistente Micro Organismen, komen overal ter wereld steeds meer voor. Een belangrijke oorzaak hiervan is verkeerd gebruik van antibiotica, zoals het niet afmaken van een kuur zodat er bacteriën achterblijven die resistentie ontwikkelen. Een voorbeeld van zo'n BRMO is MRSA: Methicilline Resistente Stafylococcus Aureus. Verder zijn antibiotica niet meer weg te denken en nogal eens levensreddend; maar het blijft altijd belangrijk om de keuze voor het gebruik van een middel zorgvuldig af te wegen.

Uitgebreide informatie over antibiotica

Hieronder vindt u een artikel met algemene informatie en verder de soorten antibiotica per groep toegelicht in aparte artikelen. Daarin vindt u informatie over:

  • de werking en eigenschappen
  • toepassing, wanneer gebruikt
  • de bijwerkingen
  • wisselwerking met andere medicijnen
  • tabel met merknamen en toedieningsvorm
Soorten antibiotica: metronidazol (Flagyl)

Soorten antibiotica: metronidazol (Flagyl)

Flagyl ofwel metronidazol is een antibioticum dat onder andere wordt voorgeschreven bij infecties veroorzaakt door Trichomonas en Giardia. Ook bij bacteriele vaginose en maag- en darmzweren wordt het…
Soorten antibiotica: penicillines (o.a. Broxil, Augmentin)

Soorten antibiotica: penicillines (o.a. Broxil, Augmentin)

Penicilline was het eerste antibioticum dat werd gebruikt bij de behandeling van bacteriële infecties. Sinds die tijd zijn er nog meer soortgelijke middelen ontwikkeld; sommige werken tegen een kleine…
Soorten antibiotica: nitrofurantoïne (Furabid) & fosfomycine

Soorten antibiotica: nitrofurantoïne (Furabid) & fosfomycine

Een infectie aan de urinewegen komt vaak voor, vooral bij vrouwen. Als het om een eenvoudige acute infectie gaat zal er vaak nitrofurantoïne of fosfomycine worden voorgeschreven. Deze middelen horen n…
Soorten antibiotica: fusidinezuur (Fucidin/Fucithalmic)

Soorten antibiotica: fusidinezuur (Fucidin/Fucithalmic)

Voor bacteriële infecties van de huid, die vaak door Stafylococcus aureus worden veroorzaakt, is fusidinezuur in de vorm van crème of zalf een van de veelgebruikte antibiotica. Voor ooginfecties is ee…
Soorten antibiotica: macroliden(Erytromycine) & clindamycine

Soorten antibiotica: macroliden(Erytromycine) & clindamycine

Antibiotica uit de macrolidengroep zijn inzetbaar voor een groot aantal aandoeningen. Ze worden vooral voorgeschreven als er om een of andere reden geen middel uit de groep penicillines of cefalospori…
Antibiotica: algemene informatie

Antibiotica: algemene informatie

Wie tegenwoordig een ontsteking heeft die door een bacterie wordt veroorzaakt, krijgt vaak een antibioticakuur voorgeschreven en komt er meestal dan weer snel bovenop. Toen dit nog niet mogelijk was o…
Soorten antibiotica: chinolonen (Avelox, Ciproxin, Noroxin)

Soorten antibiotica: chinolonen (Avelox, Ciproxin, Noroxin)

Voor vele infecties zijn de antibiotica uit de groep chinolonen geschikt. Ze werken tegen veel verschillende soorten bacteriën, ook tegen die soorten die niet gevoelig zijn voor andere middelen. Als h…
Soorten antibiotica: chlooramfenicol voor in de ogen

Soorten antibiotica: chlooramfenicol voor in de ogen

Chlooramfenicol heeft ernstige bijwerkingen en wordt daarom niet zomaar gebruikt. Het hoort bij de antibiotica en wordt bij infecties ingezet als er geen andere middelen gegeven kunnen worden, zoals b…
Soorten antibiotica: aminoglycosiden

Soorten antibiotica: aminoglycosiden

Antibiotica die tot de groep aminoglycosiden behoren, worden op verschillende manieren toegepast. In gel, zalf en druppels voor de behandeling van bacteriële huid-, oog- en oorinfecties. Voor inwendig…
Soorten antibiotica: tetracyclinen (o.a. Doxycycline)

Soorten antibiotica: tetracyclinen (o.a. Doxycycline)

Voor een infectie met de ziekte van Lyme, of met Chlamydia, maar ook voor bijholte-ontsteking worden vaak de antibiotica uit de groep van de tetracyclinen voorgeschreven. Het zijn middelen die een bre…
Soorten antibiotica: cefalosporinen (o.a. Fortum, Zinacef)

Soorten antibiotica: cefalosporinen (o.a. Fortum, Zinacef)

De groep cefalosporinen is de grootste groep bèta-lactam-antibiotica, die als reservemiddelen worden gebruikt. Over het algemeen zullen deze middelen in het ziekenhuis worden voorgeschreven, als ander…
Soorten antibiotica: polymyxine B/colistine (Polytrim)

Soorten antibiotica: polymyxine B/colistine (Polytrim)

Polymyxine B en colistine worden onder andere gebruikt bij infecties die worden veroorzaakt door Pseudomonas aeruginosa. Bij ontsteking van de uitwendige gehoorgang is dit vaak het geval; oordruppels…
Soorten antibiotica: sulfonamiden en trimethoprim

Soorten antibiotica: sulfonamiden en trimethoprim

Sulfonamiden-antibiotica bestaan al sinds 1947. Sulfonamiden en trimethoprim worden vaak samen gebruikt als co-trimoxazol, de werking wordt op deze manier versterkt. Een van de middelen uit de sulfona…
Gepubliceerd door Lexia op 08-03-2010, laatst gewijzigd op 19-10-2017. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
Schrijf mee!